Wiatry na chorwackim Adriatyku

Wybierając się na żagle na Adriatyk warto zapoznać się z możliwymi warunkami wiatrowymi jakie występują na tym akwenie. Poniżej kilka zdefiniowanych wiatrów, które możecie spotkać podczas rejsu po Chorwacji.

 

 

Bura (Bora)

Wiatr, o którym najczęściej mogą usłyszeć żeglarze podczas rejsów po wodach Chorwacji to słynna Bora (Bura).
Bora jest wiatrem suchym i stosunkowo chłodnym, mogącym osiągnąć prędkość nawet 300 km/h (najsilniejsza Bora odnotowana w Chorwacji w 2003r. osiągnęła prędkość 307 km/h).
Bora jest nieprzewidywalnym wiatrem. Potrafi pojawić się znikąd. Często nic poza zapowiedziami w prognozie pogody jej nie zwiastuje.
Wieje porywiście, często lokalnie i jego skutkiem jest poprawa widoczności. W lecie występuje rzadko.
Wiatr ten wieje z kierunków północno-wschodniego. Powstaje w wyniku ruchu zimnego frontu atmosferycznego ze środka kraju.
Po drodze w kierunku wybrzeża wspina się na szczyty wysokich gór Dynarskich, gdzie ulega ochłodzeniu, z kondensacją pary wodnej w związku z czym osusza się.
Jednocześnie dochodzi do nagromadzenia tego chłodnego powietrza po stronie od lądu. Taka nagromadzona masa powietrza szuka ujścia przez wierzchołki gór i jednocześnie pomiędzy szczytami. Opadając z dużą prędkością ze szczytów w kierunku wybrzeża powietrze ogrzewa się i zwiększa się jego objętość a przedostające się pomiędzy szczytami masy powietrza nadają wiatrowi porywisty charakter.
Bora osiąga najwyższą prędkość w najniższym punkcie czyli na wybrzeżu.
Dodatkowo przeszkody, które napotyka po drodze powodują zawirowania, a niektóre naturalne zwężenia (np. kaniony, ujścia rzek) przyspieszenie wiatru. To efekt dyszy. Takie zjawisko występuję np. w Kanale Velebitskim gdzie Bora potrafi wiać najsilniej a sam kanał Velebit jest uznany w okresie od jesieni do wiosny za jeden z najniebezpieczniejszych rejonów żeglarskich.
Bora najsilniej wieje przy samym wybrzeżu. Spowodowane jest to położeniem wysokiego pasma górskiego w bardzo bliskiej odległości od wybrzeża. W kontakcie z morzem Bora tworzy bardzo niebezpieczne krótkie i wysokie fale. Im dalej w morze siła wiatru słabnie o ile nie natrafi na przeszkodę, która może miejscowo wzmacniać siłę Bory. Im wyższa przeszkoda tym podmuchy za nią są silniejsze. Dlatego też należy uważać podczas Bora z cumowaniem po zawietrznych stronach wysp gdzie szkwały mogą stworzyć duże niebezpieczeństwo dla jachtów.
Jest to niebezpieczny wiatr. Często pojawia się bez zapowiedzi, przy dobrej pogodzie i wysokim ciśnieniu, nagle i rozwija pełną siłę w kilka minut.
Bora wieje od kilkudziesięciu minut do kilku dni.

Jugo (Siroko)

Wieje najczęściej od października do maja. Jest wiatrem ciepłym i wilgotnym. Przynosi ze sobą parne powietrze, chmury i częste opady deszczu.
Wiatr ten wieje głównie nad morzem i w okresie jesienno zimowym może powodować wysokie fale i wiać z siłą do 9 B. Jugo jest wiatrem, którego nadejście jest zapowiadane przez prognozy pogody. Posiada dwie odmiany: niżową (cykloniczną) występującą częściej oraz wyżową (antycykloniczną), która występuje znacznie rzadziej (głównie w październiku i marcu).
Na dzień lub dwa przed nadejściem jugo cyklonicznego wysoko na błękitnym niebie pojawiają się pasma Cirrusów. Na 12 do 6 godzin przed nadejściem wiatru pojawiają się na niebie duże Altocumulusy. Często towarzyszy temu zjawisku wzrost temperatury i wilgotności powietrza ze spadkiem ciśnienia. Wiatr początkowo wieje słabo i ukierunkowuje od południa do południowego wschodu. Gdy osiągnie ten kierunek stopniowo rozwiewa się i osiąga maksymalne natężenie po 2-3 dniach. Tym zjawiskom mogą towarzyszyć burze z piorunami.
Żeglarze czarterujący jachty w Chorwacji powinni brać pod uwagę to, że Jugo często lubi zmienić kierunek zanim przestanie wiać. Trzeba to brać pod uwagę przy cumowaniu jachtu podczas tego wiatru. Niekiedy zdarza się, że Jugo przechodzi w Borę.
Charakterystycznym zjawiskiem, które można zaobserwować to niesiony przez ten wiatr pylisty piasek znad Sahary, który wraz z deszczem spada na ziemię (łatwo go zaobserwować na białych pokładach jachtów).

Maestral

To wiatr który dominuje nad Chorwackim Adriatykiem w okresie letnim. Wieje od czerwca do około połowy września. To wiatr, na który liczą żeglarze wybierający się w rejsy po Chorwacji w okresie letnim. Maestral zaczyna wiać rano pomiędzy godz. 9-10 jako wiatr północno zachodni, aby w ciągu dnia zmienić kierunek na północny, a wieczorem osłabnąć i pozwolić na długie ciepłe wieczory spędzone w kokpicie jachtu. Nazywany jest wiatrem dobrej pogody. Jego obserwacja jest łatwa i pozwala przewidzieć pogodę na najbliższe dni. Jeśli Maestral wieje mocno, równo i o odpowiednich porach to prognozuje stabilną pogodę. Zaburzenia w wianiu oraz jego brak świadczą o nadchodzącej zmianie pogody. Maestral wieje z siłą 3-5 B. Jednak w związku ze zmianami klimatycznymi na świecie i zawirowaniami pogody od kilku lat można zaobserwować rzadsze występowanie tego wiatru.

Lebic (Garbin, Libeccio, Lebicada )

Jest południowo zachodnim adriatyckim wiatrem. Jest zazwyczaj suchym, ciepłym wiatrem, który wieje krótko 1-2 godzin, ale może osiągać siłę 8B. Lebic wywołuję wysoką falę.
Lebic wieje od morza i dotyka najczęściej zachodnie i centralne wybrzeże Chorwacji.
Lebic powstaje wtedy gdy nad południowym Adriatykiem zalega wyż, a znad Europy środkowej lub północnych Włoch nadciąga na niego rozległy niż.
Jest szczególnie niebezpieczny gdy zderzy się z innym wiatrem (np. Jugo) – wtedy jego siła może osiągać 11B.
Zapowiedzią wiatru Lebic jest gwałtownie spadające ciśnienie, idąca od zachodu mgła i chmury kształtujące się w cumulonimbus.
Charakterystyczne jest też powstanie przy silnie wiejącym Lebicu tornad, które sieją duże zniszczenia. Na wodzie są widoczne trąby (leje, wiry) wodne, które wynoszą wodę nawet na wysokość 100 metrów.
Trąby wodne powstają na styku zimnego, suchego powietrza z wilgotnym, ciepłym. Najczęściej spotyka się je na wysokości Istrii i Kvarneru. Przemieszczają się dosyć wolno z prędkością do 15 węzłów i zwykle jest czas na ucieczkę przed nimi w kierunku prostopadłym do ich drogi.

Tramuntana

To północny wiatr, który przechodzi przez góry. Jego nazwa jest szeroko wykorzystywana wzdłuż całego wybrzeża Adriatyku. Jest zimnym wiatrem o przeciętnej sile ( czasem silniejsze podmuchy), który tworzy się przy dobrej pogodzie. Zazwyczaj zapowiada nadejście dobrej pogody.

Levanat (Levanter)

Wieje od wschodu. To umiarkowany, dający się przewidzieć wiatr niosący chmury, wilgoć i deszcz. Nie trwa dłużej niż 1 dzień.

Ostro

Ciepły i wilgotny wiatr z południa. Zwykle o małej sile i krótkotrwały.