Radio VHF na jachcie

Radia VHF znajdują się na pokładach wszystkich czarterowanych jachtów. Większość skipperów posiada odpowiednie umiejętności i uprawnienia do obsługi radiostacji , ale często bywa tak, że pamięta się tylko o tym czerwonym przycisku. Przed wypłynięciem w rejs należy zapoznać się z obsługą radia, wprowadzić ustawienia oraz przeszkolić załogę przynajmniej z zasad wzywania pomocy. Radio służy do łączności na morzu i jest elementem podnoszącym bezpieczeństwo jachtu i załogi, niekiedy jedyną formą kontaktu z brzegiem lub innymi jednostkami.

Sprawdzając radiostację przed wypłynięciem należy ustawić czas. Czas, który obowiązuje w łączności morskiej to czas UTC ( w czasie letnim czas UTC  różni się 2 godz. od obowiązującego np w Polsce czyli godz. 12.00 u nas to godz. 10.00 UTC ). Często odbierając jachty, na których pływały poprzednie załogi spotykałem się z sytuacją, że nie było ustawionej godziny, a pozycja wskazywała na bardzo odległe miejsca, niekiedy na lądzie. Decydując się na czarter jachtu i żeglowanie trzeba zadbać o tą podstawową rzecz w celach bezpieczeństwa.

Należy sprawdzić czy radio jest sprzężone z odbiornikiem GPS. Jeśli nie jest to należy wprowadzić ręcznie naszą pozycję. Robimy to przy pomocy przycisku Position input. Najpierw wprowadzamy szerokość – zatwierdzamy Enter – i następnie długość geograficzną – Enter. Pozycję należy wprowadzać przynajmniej co 4 godziny. Nie wolno zaniedbywać tej czynności, ponieważ od tego może zależeć nasze życie.

Każda radiostacja ma przypisany swój numer identyfikacyjny MMSI. Dobrym zwyczajem jest odpisać ten numer i przykleić w okolicy radia, tak żeby w razie wzywania pomocy można było go przekazać służbom ratowniczym.

Standardowo nasłuch prowadzimy na kanale 16 i tak powinno być ustawione radio podczas rejsu. Na tym kanale podawane są informacje od stacji brzegowych. Po zapowiedzi informacji zostaje podany kanał, na który należy się przełączyć aby wysłuchać całego komunikatu np. pogodowego.

Kanał 16 jest zarezerwowany do wywołań i po otrzymaniu zgłoszenia należy przełączyć się na jeden z niekomercyjnych kanałów ogólnodostępnych i tam przeprowadzić rozmowę. Takimi kanałami są 68, 69, 71, 72 i 78A.

Na kanale 16 nadawane są też informacje o komunikatach pogodowych z podaniem kanału, na którym można będzie odsłuchać całej prognozy.

Do łączności z marinami używamy w Chorwacji kanału 17. Należy pamiętać, żeby nadajnik przy takiej łączności był przełączony na małą moc, żeby nie zakłócać możliwości łączności innym jednostkom na sąsiednich kanałach.

Jak wzywać pomoc?

Wywołaniem używanym w czasie niebezpieczeństwa jest MAYDAY. Zanim nadamy głosowo naszą prośbę o pomoc należy użyć „czerwonego przycisku” przyciskając go przez 5 sekund. Zostanie wysłany Distress Alert z naszą aktualną lub ostatnio wprowadzoną pozycją. Po otrzymaniu potwierdzenia odbioru naszego wezwania lub jeśli takiego potwierdzenia nie otrzymamy należy po krótkim czasie nadać wezwanie głosowe. W przypadku bezpośredniego zagrożenia dla ludzi lub statku używamy procedury Mayday.

Poprawną formą wzywania pomocy jest:

  • Mayday Mayday Mayday
  • This is  …(nazwa jachtu 3 razy lub nr MMSI)

odczekujemy na odzew lub po ok minucie nadajemy dalej:

  • Mayday …(nazwa jachtu)
  • My position is … (współrzędne szerokość, długość lub namiar względem znanej pozycji)
  • Opisujemy co się stało, jakiej pomocy oczekujemy, ile osób jest na pokładzie, ile rannych i wszystkie potrzebne informacje
  • Over

W przypadku gdy usłyszymy czyjeś wołanie o pomoc a wzywający nie otrzyma odzewu należy wykonać procedurę Mayday Relay przekazując sygnał wzywającego. Robi się to w następujący sposób:

  • Mayday Relay Mayday Relay Mayday Relay
  • This is … (nasza nazwa)
  • Mayday … (nazwa statku wzywającego pomoc)
  • Position … (podajemy pozycję, którą nadał wzywający)
  • Opis sytuacji na jachcie wzywającym pomoc jeśli został podany
  • Over

Jeśli nie istnieje bezpośrednie zagrożenie dla załogi lub jachtu używamy procedury PAN PAN. Tego wezwania możemy użyć np. jeśli chcemy wejść do portu przy problemach z jachtem lub pogodą i potrzebujemy asysty. Sposób wzywania pomocy o randze PAN PAN jest analogiczny z wzywaniem Mayday, z tą różnicą że PAN PAN zawsze kierujemy do kogoś np. PAN PAN Coast Guard, Marina lub All Ships.

Trzecim sygnałem alarmowym używanym w łączności morskiej jest SECURITE. Jest to ostrzeżenie o niebezpieczeństwie. SECURITE najczęściej nadają stacje kontrolujące ruch morski. Używa się go w celu podania komunikatu np o pogodzie lub dryfującym zagrożeniu ma wodzie.

I wreszcie coś co nie powinno się zdarzyć, ale może, czyli „zabawa czerwonym przyciskiem” przez niekompetentnego załoganta i wysłanie fałszywego Distress Alert, który trzeba odwołać. Nie przerywamy wysyłania nagłym wyłączeniem radia tylko pozwalamy przejść całej wiadomości, a następnie wykonujemy procedurę odwołania wg poniższego schematu:

  • All Stations, All Stations, All Stations
  • This is yacht … (nazwa powtórzona 3 razy), MMSI … (podajemy 9-cio cyfrowy numer MMSI)
  • In position … (podajemy pozycję geograficzną)
  • Distress Alert sent in error
  • Cancel Distress Alert sent at … (tu podajemy czas wysłania alarmu wg czasu UTC)
  • Out